Yayda Gün Yanıqları Zamanı Nə Etməli?

Yay mövsümünün gəlişi ilə birlikdə dəniz, çimərlik və açıq havada vaxt keçirmək istəyi artır. Lakin günəş şüalarının altında qorunmasız uzun müddət qalmaq ciddi gün yanıqlarına səbəb ola bilir. Gün yanığı, dərinin ultrabənövşəyi (UV) şüalara həddindən artıq məruz qalması nəticəsində yaranan kəskin bir iltihab reaksiyasıdır. Bu problem özünü dərinin qızarması, şişməsi, ağrı, qızdırma və bəzən də su qabarcıqlarının yaranması ilə büruzə verir. Belə bir vəziyyətlə qarşılaşdıqda, dərinin bərpa prosesini sürətləndirmək üçün ilk saatlarda düzgün müdaxilə etmək olduqca vacibdir.

Canlixeber.com mövzu ilə bağlı araşdırmanı təqdim edir.

İlk növbədə, yanığın təsirini azaltmaq üçün dərini təcili olaraq soyutmaq lazımdır. Bunun üçün bədən temperaturuna yaxın və ya ilıq su ilə duş qəbul etmək dərinin hərarətini aşağı salmağa kömək edir. Duş zamanı sabun və ya bədən skrablarından istifadə etmək dərini daha da qıcıqlandıra bilər, ona görə də bunlardan qaçınmaq lazımdır. Həmçinin, yanmış nahiyəyə təmiz, soyuq suya batırılmış kompreslər qoymaq ağrını və şişkinliyi effektiv şəkildə azaldır. Dəriyə birbaşa buz qoymaq qətiyyən olmaz, çünki buz onsuz da zədələnmiş toxumalarda “buraq donması” yaradaraq vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.

Duşdan sonra dərinin rütubətini qorumaq üçün hələ nəm ikən tərkibində aloe vera olan nəmləndiricilər və ya losyonlar çəkilməlidir. Aloe vera bitkisi dərini sakitləşdirir, iltihabı azaldır və hüceyrələrin yenilənməsinə kömək edir. Xalq arasında geniş yayılan qatıq, xama, kərə yağı və ya diş pastası kimi vasitələrin gün yanığına çəkilməsi isə tamamilə yanlış bir addımdır. Bu növ yağlı maddələr dərinin məsamələrini bağlayaraq istiliyin xaric olunmasının qarşısını alır və infeksiya riskini artırır. Ağrını və bədəndəki ümumi iltihabı azaltmaq üçün həkim məsləhəti ilə iltihabəleyhinə ağrıkəsicilərdən istifadə etmək olar.

Gün yanıqları zamanı bədən daxili mayeni dəriyə yönəltdiyi üçün orqanizmdə susuzlaşma (dehidratasiya) baş verir. Bunun qarşısını almaq üçün gün ərzində bol-bol su, kompot və ya bitki çayları içmək mütləqdir. Yanıq nəticəsində dəridə su qabarcıqları ( bülüllər) yaranıbsa, onlara toxunmaq və ya partlatmaq olmaz. Bu qabarcıqlar dərinin alt qatını mikroblardan qoruyan təbii bir sipər rolunu oynayır və partladıqda infeksiyaya yol açır. Əgər qabarcıqlar öz-özünə partlayarsa, həmin nahiyəni yumşaq bir şəkildə su ilə yuyub, üzərinə antibakterial məlhəm çəkmək olar.

Müalicə müddətində dəri soyulmağa başladıqda, ölü dərini güclə qoparmaq olmaz, onun öz-özünə tökülməsini gözləmək lazımdır. Sağalma prosesi baş verən günlərdə bədəni sıxmayan, pambıq və hava keçirən yüngül geyimlərə üstünlük verilməlidir. Əgər gün yanığı ilə bərabər yüksək qızdırma, titrəmə, şiddətli baş ağrısı, ürəkbulanma və ya sayıqlama kimi əlamətlər varsa, bu, günvurmanın göstəricisidir və dərhal həkimə müraciət edilməlidir. Gün yanıqlarından qorunmaq üçün isə hər zaman çölə çıxmazdan 20 dəqiqə əvvəl ən azı 30 SPF qoruyucu krem çəkmək lazımdır. Unutmayın ki, vaxtında və düzgün qulluq dərinin sağlamlığını qoruyur və yay tətilinizin növbəti günlərini ağrısız keçirməyinizə şərait yaradır.