Azərbaycanda ev heyvanları saxlayanların sayı artıb: Səbəb nədir?
Son illərdə ev heyvanı saxlayan insanların sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Əvvəllər daha çox həyət evləri ilə əlaqələndirilən pişik, it və digər ev heyvanları artıq çoxmənzilli binalarda yaşayan ailələrin də gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bəziləri onları ailə üzvü hesab edir, bəziləri isə təkliyə qarşı ən yaxın dost kimi görür. Sosial şəbəkələrdə ev heyvanları ilə bağlı paylaşımların artması, heyvanlara yönəlmiş xidmətlərin və məhsulların genişlənməsi də bu marağın təsadüfi olmadığını göstərir.
Bəs son illərdə insanların ev heyvanı saxlamağa marağı niyə artıb? Ev heyvanları insanın emosional vəziyyətinə və həyat keyfiyyətinə necə təsir edir?
Canlixeber.com olaraq mövzu ilə bağlı bu suallara cavab axtarmağa çalışdıq.
Son illərdə bütün dünyada, eləcə də ölkəmizdə ev heyvanı saxlayan insanların sayında kəskin artım müşahidə olunur.
Bu tendensiya sadəcə keçici bir dəb deyil, dərin sosial, psixoloji və iqtisadi dəyişikliklərin nəticəsidir. Mövzu ilə bağlı aparılan sosioloji araşdırmalar bu artımın arxasında duran bir neçə əsas amili ortaya qoyur.
- Yalnızlıq və Urbanizasiya Faktoru
Müasir dövrdə böyük şəhərlərə köç və urbanizasiya templəri sürətlə artır. Şəhər həyatı insanları daha izolyasiya olunmuş və fərdi bir yaşam tərzinə sövq edir. Təkyaşayan insanların sayının artması fonunda ev heyvanları ən etibarlı dost və yoldaşa çevrilir. Onlar sahiblərini qarşılıqsız sevir və evdəki tənhalıq hissini böyük ölçüdə azaldır. - Rəqəmsallaşma və Psixoloji Sağlamlıq
Texnologiyanın inkişafı insanları virtual dünyaya bağlasa da, real ünsiyyəti zəiflədib. Sosial şəbəkələrdə keçirilən saatlar insanlarda emosional boşluq və stress yaradır. Ev heyvanları ilə vaxt keçirmək isə orqanizmdə xoşbəxtlik hormonlarının (oksitosin və serotonin) ifrazını artırır. Heyvanların insana verdiyi sakitlik, depressiya və təşviş pozuntusu ilə mübarizədə təbii bir terapiya rolunu oynayır. - Pandemiyanın Qalıcı Təsirləri
COVID-19 pandemiyası dövründə tətbiq olunan karantinlər bu prosesə güclü təkan verdi. Evə qapanan milyonlarla insan mənəvi dəstək üçün ev heyvanları övladlığa götürməyə başladı. Pandemiya bitsə də, distant və ya hibrid iş rejimi bir çox şirkətdə qalıcı oldu. Evdən işləyən insanlar heyvanlarına daha çox vaxt ayıra bildikləri üçün bu vərdişdən vaz keçmədilər. - Demoqrafik Dəyişikliklər və “Yeni Nəsil Valideynlik”
Yeni nəsil (xüsusilə Milenyum və Gen Z nümayəndələri) evlilik və uşaq sahibi olma planlarını getdikcə daha gec yaşlara təxirə salır. Bir çox gənc cütlük böyük məsuliyyət altına girməzdən əvvəl qayğı göstərmək ehtiyacını ev heyvanı saxlayaraq qarşılayır. Heyvanlar artıq sadəcə “qoruyucu” və ya “əyləncə” vasitəsi deyil, ailənin tamhüquqlu bir üzvü kimi qəbul edilir. Hətta ingilis dilindəki “pet owner” (heyvan sahibi) ifadəsi yerini tədricən “pet parent” (heyvan valideyni) termininə verir. - Sosial Media və Maarifləndirmə
İnternet və sosial media platformaları heyvan hüquqları və onlara qulluq barədə fərqindəliyi artırıb. TikTok və Instagram kimi şəbəkələrdə sevimli heyvan videolarının populyarlığı insanlarda onlara qarşı rəğbət oyadır. Həmçinin, küçə heyvanlarının övladlığa götürülməsini təşviq edən kampaniyalar cəmiyyətdə empatiya hissini gücləndirir. İnsanlar artıq cins heyvan almaq əvəzinə, sığınacaqlardan heyvan xilas etməyə daha çox meyil göstərirlər.
Nəticə etibarilə deyə bilərik ki, ev heyvanlarının saxlanılmasındakı artım, müasir insanın təbiətdən və təbii ünsiyyətdən uzaq düşməsinə qarşı verdiyi emosional bir reaksiyadır. Heyvanlar bizə sürətlə dəyişən dünyada ehtiyac duyduğumuz səmimiyyəti və şərtiz sevgini bəxş edir.
