Yay mövsümündə balıq istehlak edərkən nələrə diqqət etməliyik?
Yay mövsümündə havaların isti keçməsi qida məhsullarının, xüsusilə də balığın saxlanma şəraitinə daha ciddi nəzarət edilməsini zəruri edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, düzgün saxlanılmayan və ya təzəliyini itirmiş balıq məhsulları qida zəhərlənmələrinin əsas səbəblərindən biri ola bilər. Belə halların qarşısının alınması üçün həm satış məntəqələrinin gigiyenik tələblərə əməl etməsi, həm də istehlakçıların məhsul seçərkən diqqətli davranması vacibdir. Bəs yay aylarında balıqdan zəhərlənmə riski niyə artır və bu təhlükədən qorunmaq üçün hansı qaydalara riayət edilməlidir?
Canlixeber.com sizlər üçün araşdırma aparıb.
Yay aylarında balıq və dəniz məhsullarından zəhərlənmə hallarının artması, temperaturun yüksəlməsi ilə bağlı olaraq bakteriyaların sürətlə çoxalmasından qaynaqlanır. İsti hava şəraitində düzgün saxlanılmayan balıqlar çox qısa müddətdə sağlamlıq üçün ciddi təhlükəyə çevrilir. Bu növ zəhərlənmələrin qarşısını almaq üçün balıq alarkən və istehlak edərkən son dərəcə diqqətli olmaq lazımdır.
İlk növbədə, məhsulun haradan və hansı şəraitdə alınması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Küçədə, açıq havada və soyuducu sistemi olmayan yerlərdə satılan balıqlardan qətiyyən uzaq durmaq lazımdır. Təzə balıq mütləq bol buzun üzərində və ya xüsusi vitrin-soyuducularda nümayiş etdirilməlidir.
Təzə və köhnə balığı bir-birindən ayırd etmək üçün bir neçə qızıl qayda mövcuddur. Birincisi, balığın gözlərinə baxmaq lazımdır; təzə balığın gözləri canlı, parlaq və bayıra doğru qabarıq olur. Köhnə balıqların gözləri isə tutqunlaşır, daxilə doğru çökür və qanlanır. İkincisi, qəlsəmələrin rəngi mühüm göstəricidir. Canlı və təzə balığın qəlsəmələri tünd qırmızı və ya çəhrayı rəngdə olur. Zaman keçdikcə bu rəng solur, qəhvəyi və ya bozumtul çalarlar almağa başlayır. Üçüncüsü, balığın dərisinə və pullarına diqqət yetirilməlidir. Təzə dəniz məhsulunun dərisi parlaq, gərgin və təbii nəmə malik olur, pulları isə bədənə möhkəm yapışır. Köhnəlmiş balıqda pullar asanlıqla qopur, dəri isə mat və solğun görünür.
Digər vacib bir üsul isə balığın ətinə toxunmaqla aparılan yoxlamadır. Təzə balığın bədəninə barmaqla basdıqda ət elastik olduğu üçün dərhal əvvəlki formasına qayıdır. Əgər basılan yerdə barmağın izi qalırsa və ət yumşalıbsa, deməli, həmin məhsul bayatdır. Həmçinin, təzə balıqdan yalnız dəniz və ya yosun qoxusu gəlməlidir. Əgər kəskin, turşmuş və ya ammonyakı xatırladan pis bir qoxu hiss edirsinizsə, o balıqdan dərhal imtina etməlisiniz. Balığın qarın hissəsinin şişməməsi və daxili orqanlarının bayıra çıxmaması da onun təzəliyindən xəbər verir.
Zəhərlənmələrdən qorunmaq üçün yalnız alış prosesi deyil, evdə saxlama şəraiti də düzgün qurulmalıdır. Alınan təzə balıq dərhal təmizlənməli və bişirilənə qədər soyuducuda saxlanılmalıdır. Yay mövsümündə dondurulmuş balıqların buzu mütləq soyuducunun alt rəfində açılmalı, otaq temperaturunda buraxılmamalıdır. Bişirilmiş balıq xörəkləri də otaqda uzun müddət qaldıqda tez xarab olur, ona görə də qalıqlar dərhal soyuducuya yerləşdirilməlidir. Bu sadə, lakin həyati vacib qaydalara əməl etməklə yay aylarında balıqdan zəhərlənmə riskini minimuma endirmək mümkündür.
