Xaricdə təhsil almaq istəyənlərin nəzərinə

Xaricdə təhsil almaq hər bir gəncin arzusudur, lakin maliyyə məsələləri çox vaxt bu yolun ən böyük sınağına çevrilir. Yaxşı xəbər budur ki, həm təhsil haqqı, həm də yaşayış xərcləri baxımından Azərbaycanlı tələbələrin büdcəsinə tam uyğun gələn, eyni zamanda diplomu beynəlxalq səviyyədə (və Azərbaycanda) tanınan kifayət qədər ölkə var.

Canlixeber.com sizlər üçün həm coğrafi yaxınlığı, həm təqaüd imkanlarını, həm də Avropada pulsuz təhsil şanslarını nəzərə alaraq ən sərfəli 10 ölkənin analizini hazırlayıb.

1. Almaniya (Avropanın “Pulsuz” Təhsil Mərkəzi)
   Almaniya büdcəli tələbələr üçün bir nömrəli seçimdir, çünki ölkədəki dövlət universitetləri tamamilə pulsuzdur (həm yerli, həm də xarici tələbələr üçün).

Təhsil haqqı: $0 (Sadəcə semestr başına 150–350€ inzibati rüsum ödənilir ki, bura da çox vaxt pulsuz şəhər nəqliyyatı kartı daxil olur).

Yaşayış xərcləri: Aylıq 800–1000€ arası (Böyük şəhərlərdə kirayə baha olsa da, tələbələrə rəsmi işləmək icazəsi verilir).

Üstünlüyü: Alman dilini bilsəniz, bakalavr proqramlarının sayı çoxdur. Magistraturada isə ingilis dilli proqramlar geniş yayılıb.

2. Türkiyə (Doğma və Sərfəli)
   Azərbaycanlı tələbələrin ən çox üstünlük verdiyi ölkədir. Dil baryerinin olmaması, mədəniyyət yaxınlığı və dövlət universitetlərinin qiymətləri bura marağı hər il artırır.

Təhsil haqqı: Dövlət universitetlərində illik $300–$1,500 (TÜRKÖGE və YÖS imtahanları ilə). Özəl universitetlər isə $2,000-dan başlayır.

Yaşayış xərcləri: Aylıq $300–$500 (Yataqxanalar və qidalanma çox münasibdir).

Üstünlüyü: “Türkiye Bursları” proqramı ilə tam təqaüdlə (pulsuz təhsil, yataqxana və aylıq təqaüd) oxumaq şansı olduqca yüksəkdir.

3. Polşa (Avropaya Açılan Ən Ucuz Qapı)
   Polşa, Avropa İttifaqı (Aİ) diplomu almaq istəyən, lakin böyük büdcəsi olmayanlar üçün idealdır. İngilis dilində keyfiyyətli proqramları çoxdur.

Təhsil haqqı: İllik 2,000€ – 4,000€ arası.

Yaşayış xərcləri: Aylıq 400€ – 600€ (Şərqi Avropanın ən ucuz ölkələrindən biridir).

Üstünlüyü: Tələbə vizası ilə Şengen zonasında sərbəst səyahət edə və təhsil alarkən qanuni işləyə bilərsiniz.

4. Macarıstan (Stipendium Hungaricum Şansı)
   Macarıstan son illər Azərbaycan gəncləri arasında pik nöqtəyə çatıb. Bunun ən böyük səbəbi dövlətlərarası təqaüd proqramıdır.

Təhsil haqqı: Müqaviləli əsaslarla illik 2,500€ – 5,000€.

Yaşayış xərcləri: Aylıq 450€ – 650€ (Budapeşt nisbətən baha, digər tələbə şəhərləri isə çox ucuzdur).

Üstünlüyü: Hər il yüzlərlə azərbaycanlı tələbə Stipendium Hungaricum təqaüdü ilə burada tamamilə pulsuz oxuyur, yataqxana ilə təmin olunur və aylıq təqaüd alır.

5. Gürcüstan (Yaxın və Prosedursuz)
   Evinizə ən yaxın, gediş-gəlişi ən rahat olan ölkədir. Son illər xüsusilə tibb, stomatologiya və biznes sahəsində ingilis dilli proqramları ilə diqqət çəkir.

Təhsil haqqı: İllik $2,000 – $4,500 arası.

Yaşayış xərcləri: Aylıq $250 – $400 (Kirayə və nəqliyyat xərcləri demək olar ki, Bakı ilə eynidir).

Üstünlüyü: Viza tələb olunmur, qəbul prosesi sadədir və təyyarəyə ehtiyac duymadan qatar və ya avtobusla belə ailənizin yanına tez-tez gedib-gələ bilərsiniz.

6. İtaliya (Regional Təqaüdlərlə Pulsuz Təhsil)
   İtaliyada universitet qiymətləri ailənin gəlirinə görə tənzimlənir. Azərbaycandakı orta aylıq gəlir göstəriciləri İtaliya standartlarına görə aşağı sayıldığı üçün tələbələrimiz ən aşağı dərəcəli rüsumu ödəyirlər.

Təhsil haqqı: İllik 500€ – 1,500€ (Ailə gəliri sənədinə əsasən endirimlə).

Yaşayış xərcləri: Aylıq 600€ – 800€.

Üstünlüyü: DSU (Regional Təqaüd) proqramına müraciət edərək təhsil haqqından tam azad ola, pulsuz yataqxana (və ya kirayə yardımı) və illik ~7,000€-a yaxın nağd təqaüd ala bilərsiniz.

7. Latviya və Litva (Baltikyanı Ölkələr)
   İnformasiya Texnologiyaları (IT), Mühəndislik və Biznes sahəsində Avropa standartlarında təhsil təklif edən iki büdcə dostu ölkə.

Təhsil haqqı: İllik 2,000€ – 4,500€.

Yaşayış xərcləri: Aylıq 450€ – 650€.

Üstünlüyü: Bir çox universitet qəbul zamanı IELTS tələb etmir, daxili ingilis dili imtahanı götürür. Həmçinin startap ekosistemi güclüdür.

8. Malayziya (Asiyanın İngilis Dilli İncisi)
   Maliyyə xərclərini minimumda saxlayıb, tam ingilis dilli mühitdə və qlobal səviyyəli universitetlərdə oxumaq istəyənlər üçün əla seçimdir.

Təhsil haqqı: İllik $3,000 – $5,000.

Yaşayış xərcləri: Aylıq $300 – $500 (Asiyanın ən təhlükəsiz və ucuz ölkələrindəndir).

Üstünlüyü: Böyük Britaniya və Avstraliya universitetlərinin (məsələn, Monash, Nottingham) Malayziyada rəsmi filialları var. Yəni yarı qiymətinə Malayziyada oxuyub, birbaşa Britaniya diplomu əldə edirsiniz.
Əgər ingilis dili yox, Çex dilini öyrənməyə həvəsiniz varsa, Avropanın ən qədim və prestijli universitetlərində tamamilə pulsuz oxuya bilərsiniz.

Təhsil haqqı: Çex dilində proqramlar 0€ / İngilis dilində isə illik 3,000€ – 5,000€.

Yaşayış xərcləri: Aylıq 500€ – 700€.

Üstünlüyü: Universitetlərin hazırlıq kurslarında 1 il çex dilini öyrənib dövlət universitetinə qəbul olmaq, sonrakı 3-4 ili tamamilə ödənişsiz oxumaq deməkdir.

10. İspaniya (Dövlət Universitetləri)
    İspaniyanın xüsusilə dövlət universitetləri (Andalusiya və ya Valensiya regionlarında) xarici tələbələr üçün kifayət qədər ucuzdur.

Təhsil haqqı: İllik 1,000€ – 2,500€ arası (Kredit sayına görə ödəniş edilir).

Yaşayış xərcləri: Aylıq 500€ – 700€ (Madrid və Barselonadan kənarda yaşayış çox sərfəlidir).

Üstünlüyü: İspan dili dünyada ən çox danışılan 2-ci dildir və burada oxumaq sizə qlobal karyera qapılarını açır.

Mühüm Qeyd (Bloklanmış Hesab Faktoru): Almaniya kimi təhsili “pulsuz” olan ölkələrdə viza alarkən sizdən yaşayış xərclərinizi qarşılayacağınızı sübut etmək üçün alman bankında xüsusi bir hesab (Blocked Account) açmaq və ora 1 illik yaşayış pulunu (təxminən 11,000€ – 12,000€) öncədən yatırmaq tələb olunur. Pulu hər ay hissə-hissə geri çəkirsiniz, lakin ilkin olaraq bu məbləğin olması şərtdir. Polşa, Türkiyə və İtaliyada isə belə kəskin maliyyə tələbləri yoxdur.