Suda boğulma zamanı hansı addımlar atılmalıdır?
Yay mövsümündə insanların çimərliklərə, çay və göllərə üz tutması ilə suda boğulma halları da aktuallaşır. Belə hadisələrdə ilk dəqiqələr həyati əhəmiyyət daşıyır və doğru atılan addımlar insan həyatını xilas edə bilər. Təəssüf ki, bəzən təşviş və məlumatsızlıq vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.
Bəs suda boğulma zamanı hansı tədbirlər görülməli, zərərçəkənə ilk yardım necə göstərilməlidir?
Canlixeber.com-un araşdırmasında bu suallara cavab axtarmışıq.
Suda boğulma hadisələri zamanı saniyələr belə böyük əhəmiyyət kəsb edir və düzgün edilən ilkin tibbi yardım insanın həyatını xilas edə bilər. Bu mövzuda atılmalı olan addımların ardıcıllığı və diqqət yetirilməsi vacib olan məqamlar aşağıdakı kimidir:
Təhlükəsizliyin Təmin Edilməsi və Sudan Çıxarma
Birinci növbədə, xilasedici öz təhlükəsizliyini təmin etməli, suya kor-koranə tullanmaq əvəzinə zərərçəkənə ip, taxta parçası və ya xilas etmə halqası uzatmalıdır.
Əgər şəxs sudan huşsuz vəziyyətdə çıxarılırsa, onun onurğa sütununun, xüsusən də boyun nahiyəsinin zədələnmə ehtimalı həmişə nəzərə alınmalıdır.
Sudandan çıxarma zamanı zərərçəkənin başı və bədəni eyni ox üzərində, kəskin hərəkətlər edilmədən düz bir səthə uzadılmalıdır.
Vəziyyətin Qiymətləndirilməsi və Təcili Yardım:
Şəxs quru və düz bir yerə uzadıldıqdan dərhal sonra onun huşu və nəfəs alıb-almaması yoxlanılır.
Çiyinlərindən yüngülcə tutub silkələyərək “Yaxşısınız?” deyə soruşmaqla huşun yerində olub- olmadığı müəyyən edilir.
Eyni zamanda, ətrafdakılardan mütləq təcili tibbi yardımı (103 və ya 112) çağırmaları xahiş edilməlidir.
Nəfəs almanı yoxlamaq üçün “Bax-Eşit-Hiss et” üsulundan istifadə olunur: sinə qəfəsinin hərəkətinə baxılır, nəfəs səsi eşidilməyə və yanaqda hiss edilməyə çalışılır.
Bu yoxlama prosesi maksimum 10 saniyə çəkməlidir.
Reanimasiya Tədbirləri (Süni Nəfəs və Ürək Masajı)
Əgər zərərçəkən nəfəs almırsa, dərhal ürək-ağciyər reanimasiyasına (ÜAR) başlamaq lazımdır.
Normal boğulmalardan fərqli olaraq, suda boğulma zamanı ilkin olaraq 5 ilkin xilasedici nəfəs verilir, çünki problem birbaşa oksigensizliklə bağlıdır.
Süni nəfəs verməzdən əvvəl zərərçəkənin ağız boşluğu qum, lil və ya qusma kütlələrindən sürətlə təmizlənməlidir.
Baş geriyə çəkilir, çənə qaldırılır, burun deşikləri sıxılaraq zərərçəkənin ağzına tam bız qapanaraq nəfəs üfürülür.
5 ilkin nəfəsdən sonra hələ də həyat əlaməti yoxdursa, 30 döş qəfəsi sıxması (ürək masajı) və 2 süni nəfəs dövriyyəsinə keçilir.
Döş qəfəsinin sıxılması sinə sümüyünün ortasına, hər iki əlin barmaqlarını bir-birinə keçirərək, dəqiqədə 100-120 dəfə sürətlə və 5-6 sm dərinlikdə icra edilməlidir.
Səhv İnanclar və Digər Addımlar
Vacib qeyd: Zərərçəkəni başıaşağı çevirmək, qarnına sıxaraq suyu çıxarmağa çalışmaq qətiyyən olmaz, çünki bu zaman mədədəki su ağciyərlərə gedərək vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Əgər şəxs nəfəs almağa başlayarsa və ya huşu özünə qayıdarsa, qusma ehtimalına qarşı o, dərhal böyürüstü (bərpa) vəziyyətinə gətirilməlidir.
Suda boğulan şəxsin bədən temperaturu sürətlə düşdüyü üçün onun yaş paltarları çıxarılmalı və bədəni quru bir adyal ilə bükülərək isidilməlidir.
Hətta zərərçəkən özünü tam yaxşı hiss etsə belə, ağciyərlərə sızan suyun sonradan yarada biləcəyi infeksiya və ya gizli boğulma təhlükəsinə görə mütləq xəstəxanaya aparılmalıdır.
Həkim briqadası gələnə qədər və ya xəstə tam özünə gələnədək ilkin yardım tədbirləri fasiləsiz olaraq davam etdirilməlidir.
