Fast food-un zərərləri: Bu məqamlara diqqət edin

Müasir dövrdə sürətli həyat ritmi insanları tez və asan hazırlanan qidalara yönəldir. Bu tələbatın nəticəsi olaraq yaranan fast food mədəniyyəti, təəssüf ki, insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükələr yaradır. Aparılan çoxsaylı elmi araşdırmalar fast food qidaların insan orqanizminə vurduğu zərərləri və piylənmə epidemiyası ilə birbaşa əlaqəsini təsdiqləyir.

Canlixeber.com mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Fast Foodun Tərkibi və Orqanizmə Təsiri
Bu növ qidaların ən böyük problemi onların yüksək kalorili, lakin qida dəyərinin olduqca aşağı olmasıdır. Fast food məhsulları trans yağlar, rafinə edilmiş şəkər və həddindən artıq duzla zəngindir.

Trans yağlar: Qidaların raf ömrünü uzatmaq üçün istifadə edilən bu yağlar, qanda “pis” xolesterolu (LDL) artırır, “yaxşı” xolesterolu (HDL) isə azaldır. Bu isə damarların tıxanmasına və ürək-damar xəstəliklərinin yaranmasına birbaşa zəmin hazırlayır.

Yüksək natrium (duz): Fast food menyularındakı gizli duz miqdarı günlük normanı qat-qat aşır. Aşırı duz qəbulu qan təzyiqini yüksəldir, böyrəklərin funksiyasını pozur və bədəndə su toplanmasına (şişkinliyə) səbəb olur.

Lif çatışmazlığı: Bu qidalarda bədənin həzm sistemi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən liflər (sellüloza) demək olar ki, yoxdur. Lifin olmaması həzm prosesini ləngidir, bağırsaq mikroflorasına zərər verir və xroniki qəbizliyə yol açır.

Piylənmə (Obezite) ilə Birbaşa Əlaqə
Fast food istehlakı dünyada sürətlə yayılan piylənmə probleminin əsas hərəkətverici qüvvəsidir. Araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm olaraq bu qidalarla qidalanan şəxslərdə çəki artımı qaçılmaz olur.

Araşdırma Nəticəsi: Fast food pororsiyaları son 30 ildə təxminən üç dəfə böyümüşdür. İnsanlar fərqinə varmadan bir payla günlük enerji ehtiyaclarının böyük hissəsini, bəzən isə hamısını qəbul edirlər.

Bu qidaların tərkibindəki yüksək qlikemik indeksli karbohidratlar qanda qlükoza səviyyəsini qəfil yüksəldir və eyni sürətlə də aşağı salır. Bu kəskin dalğalanma beyinə davamlı olaraq aclıq siqnalları göndərir və insanı yenidən yeməyə məcbur edir. Nəticədə, bədən xərcləyə bilmədiyi artıq enerjini piy toxuması şəklində depolamağa başlayır. Xüsusilə daxili orqanların ətrafında yığılan visseral piylər maddələr mübadiləsini tamamilə korlayır.

Metabolik və Psixoloji Fəsadlar
Aşırı çəki və piylənmə sadəcə estetik problem deyil, ciddi xroniki xəstəliklərin başlanğıcıdır. Fast food asılılığı bədənin hormonal balansını alt-üst edir.

İnsulin dirənci: Davamlı şəkər və karbohidrat qəbulu hüceyrələrin insulinə qarşı həssaslığını azaldır, bu isə Tip 2 diabet xəstəliyinə yol açır.

Hormonal pozuntu: Piylənmə bədəndə doyma hissini tənzimləyən “leptin” hormonunun işini pozur və insan tox olsa belə ac olduğunu hiss edir.

Asılılıq effekti: Neyrobioloji araşdırmalar sübut edir ki, fast food tərkibindəki yağ və şəkər kombinasiyası beyində dopamin (həzz hormonu) ifrazını stimullaşdırır və narkotik asılılığına bənzər bir vərdiş yaradır.

Yekun olaraq, fast food qidalar insan sağlamlığını qısa müddətdə enerjili saxlamaq vədi ilə aldadan, uzun müddətdə isə piylənmə, diabet və ürək çatışmazlığı kimi ağır xəstəliklərə sürükləyən bir tələdir. Sağlam gələcək üçün bu növ qidalanma vərdişlərindən uzaq durmaq və təbii, balanslı qidalara üstünlük vermək mütləqdir.